 |
| Photo: Fredric Westin, Public domain, via Wikimedia Commons |
Jean Babtiste Bernadotte to najbardziej odpowiednia osoby to udzielenia odpowiedzi na pytanie Jak zostać królem? Syn francuskiego prawnika wywodził się z drobnej burżuazji i szybko wspinał się po szczeblach wojskowej kariery. Jednak nawet w najśmielszych snach nie przypuszczał, że może zostać królem Szwecji. Ten człowiek udowodnił, że w życiu można osiągnąć wszystko i zrobić karierę o jakiej ludzie marzą nawet w naszych czasach.
Powszechnie mówi się, że Bernadotte, jako syn prawnika z Pau, pochodził z drobnej burżuazji, jednak jego dziadkowie i pradziadkowie byli zwykłymi robotnikami trudniącymi się ciężką pracą fizyczną. Życie rodziny Bernadotte odwróciło się dopiero za sprawą Jeana Babtiste i jego zdumiewającej kariery wojskowej. Po wybuchu Rewolucji Francuskiej Napoleon Bonaparte wprowadził dość powszechną dla armii francuskiej praktykę otwarcia drogi do awansu dla przedstawicieli spoza warstw arystokratycznych i szlachty. Można więc wspomnieć o marszałku Augereau, który był synem murarza, czy marszałku Oudinot - synu piwowara. Znając te aspekty z historii wojsk armii francuskiej łatwiej zrozumieć jak syn prawnika i potomek robotników mógł zrobić tak imponującą karierę wojskową we Francji. Bernadotte szybko wstąpił do armii królewskiej, gdzie osiągnął stopień sierżanta. Jego kariera wojskowa nabrała rozpędu po wybuchu rewolucji w 1789 roku. Już pięć lat później został generałem. W 1804 roku Napoleon Bonaparte nominował go do urzędu marszałka Francji. Trzeba tutaj zaznaczyć, że odebrał całkiem dobre wykształcenie jak na swoją pozycję społeczną. Już rok po zostaniu marszałkiem Francji objął komendę nad Pierwszym Korpusem Wielkiej Armii. Zaledwie kilkanaście miesięcy później Napoleon nadał mu tytuł księcia w uznaniu zasług w bitwie pod Austerlitz. Nowy tytuł otworzył Bernadotte drzwi do wielkiego świata i możliwości o jakich nawet nie marzył. Od 1806 roku przez kolejne cztery lata nosił tytuł księcia Pontecorvo. Ten samy tytuł objęła jego żona Desiree Clary, którą poślubił w 1798 roku. Swoimi poczynaniami Jean udowadniał żonie, że jest równie dobrą partią co Napoleon Bonaparte z którym była wcześniej zaręczona. Po tym jak Bonaparte w 1796 roku zerwał z nią zaręczyny poznała Jeana Babtiste Bernadotte, którego rodzina uznała za wystarczająco dobrą partę. Warto również zaznaczyć, że dużą rolę w kolejnych sukcesach męża odgrywała Desiree, choć nie uchodziła za zbyt inteligentną, Napoleon nigdy o niej nie zapomniał, a z sympatii jaką ją darzył miał korzystać jej mąż.
W 1810 roku przedstawiciele szwedzkiego Riksdagu przybyli do Francji, aby uzyskać aprobatę Napoleona Bonaparte do osadzenia Bernadotte jako następcy tronu Szwecji. Król Carl XIII nie doczekał się żyjących potomków z prawego łoża. Na jego następcę wybrano więc Christiana Augusta, szwagra duńskiego króla. Niestety zmarł zaledwie kilka miesięcy po przybyciu do Szwecji. Wówczas sprawa wróciła do punktu wyjścia, wątły stan zdrowia króla tylko wzmagał presję wyboru kolejnego następcy. Carl Otto Mörner, szwedzki oficer, postanowił zasugerować, by następcą tronu został marszałek napoleoński Jean Babtiste Bernadotte. Podczas spotkania szwedzkich parlamentarzystów z Napoleonem cesarzowi Francji spodobał się ten pomysł i zdecydował o jego zaaprobowaniu. Już 21 sierpnia 1810 roku członkowie parlamentu zebrali się w Örebro, którzy jednogłośnie przyjęli jego kandydaturę licząc, że dzięki temu wojska francuskie wesprą Szwecję w odzyskaniu zajętej przez Rosjan Finlandii. Jeszcze w tym samym roku został oficjalnie adoptowany przez króla Carla XIII i przybył do Szwecji, aby w marcu 1811 roku rozpocząć regencję. Desiree nie była zachwycona chłodną Skandynawią i już w lecie 1811 roku zostawiła w Szwecji jedynego syna oraz męża i wróciła do Paryża. W tym czasie Bernadotte znalazł pocieszenie w ramionach nowej towarzyszki Mariany Koskull. W 1812 car Rosji, Alexander I miał nawet zaproponować, żeby Jean Babtiste rozwiódł się ze swoją żoną i poślubił jedną z jego sióstr, co uściśliło by koalicję między państwami. Przyszły król jednak nie przystał na tę propozycję.
Zaraz po objęciu faktycznej władzy w Szwecji i rozpoczęciu regencji udowodnił, że na pierwszym miejscu stawia dobro Szwecji. Zaadaptował się do obyczajów swojego nowego kraju zapominając o rewolucyjnych ideałach i zmierzając w kierunku konserwatywnym. Już w 1812 roku Bernadotte zdecydował o przyłączeniu się Szwecji do VI koalicji antynapoleońskiej, kiedy to Napoleon zaatakował Rosję i poniósł klęskę. W bitwie pod Lipskiem dowodził wojskami szwedzkimi tak, aby uniknąć rozlewu krwi. Po stornie jego sojuszników poległo 56 tysięcy żołnierzy, 180 poległych Szwedów ogromnie kontrastowało z tą liczbą. Wywołało to pozytywne reakcje w szwedzkim społeczeństwie, jednak spowodowało oburzenie Austrii, Rosji i Prus, które odmówiły Szwecji zasiadania przy stole konferencji pokojowej. Niedługo potem Bernadotte ponownie postąpił inaczej niż sojusznicy i wyruszył z armią szwedzką na duński Holsztyn, a nie za Ren jak wojska innych państw. Po trwających zaledwie dwa tygodnie walkach Dania podpisała pokój w Kilonii w wyniku, którego Szwecja odzyskała Norwegię, a oprócz tego otrzymała od Danii milion talarów. W zamian za to Szwecja miała oddać Danii Pomorze Szwedzkie. Pokój kiloński nie przyniósł jednak spokojnego czasu. Norwescy patrioci zachęceni osłabieniem Danii ogłosili niepodległość Norwegii.
Zgromadzenie narodowe zwołane na 17 maja 1814 roku uchwaliło konstytucję i ogłosiło królem Norwegii Christiana Frederika, dotychczasowego namiestnika z ramienia króla duńskiego. Nowe państwo nie uzyskało jednak poparcia żadnego z liczących się mocarstw. W tym samym roku kres jego istnieniu położyła interwencja wojsk szwedzkich. Bernadotte zgodził się utrzymać świeżo przyjętą w Norwegii konstytucje i połączyć Norwegię ze Szwecją unią personalną, zamiast traktować tych terenów jako ziem podbitych. W wyniku unii król Szwecji Carl XIII został również królem Norwegii.
W 1818 roku król Carl XIII zmarł, a władzę w Szwecji objął Bernadotte przyjmujące tytuł Carla XIV Johana. Najpierw koronując się na króla Szwecji - w maju, a następnie na króla Norwegii we wrześniu tego samego roku przyjmując tam tytuł Carla III Johana. Na koronacjach na króla Szwecji i Norwegii zabrakło jego żony, Desiree. Do Szwecji przeniosła się dopiero w 1823 z okazji ślubu syna Oscara z Josefiną, córką Eugène de Beauharnais (francuskiego generała z czasów napoleońskich). Bardziej niż ślub syna, którego ledwo znała, do przeprowadzki zmusiła ją ciężka sytuacja finansowa. Carl XIV Johan nie chciał finansować życia swojej żony na francuskich dworze. Szwedzki rząd również nalegał na jej przeprowadzkę do Szwecji. Finalnie w 1829 roku Desiree została koronowana na królową Szwecji. Małżonkowie pozostali do końca w przyjaznych, jednak ograniczonych relacjach. Niecierpliwy król nie mógł znieść spóźnialstwa żony i jej ciągłego ignorowania etykiety. Co ciekawe monarcha zwykł jadać samotnie, to też arystokracja zapraszana na dwór często jadała oficjalne kolacje bez obecności królewskich gospodarzy. Jednak wybuchowy charakter monarchy okiełznać potrafiła tylko jego żona, wypowiadając donośne i stanowcze Bernadotte!, kiedy tylko ten wpadał w furię.
Niedługo po wstąpieniu na tron jego popularność w Szwecji i Norwegii zaczęła spadać. Norwedzy nie zapomnieli wydarzeń z 1814 roku. Chociaż Bernadotte przyjął norweską konstytucję cały czas zabiegał o zaprowadzenie zmian w jej treści chcąc otrzymać dzięki temu większą władzę i utrzymać silną pozycję. Norweska konstytucja dała tamtejszemu parlamentowi więcej uprawnień niż jakiemukolwiek organowi ustawodawczemu w Europie. Podczas gdy Carl Johan miał prawo weta absolutnego w Szwecji, w Norwegii miał tylko weto zawieszające. Poparcia Norwegów nie przyniosły mu również próby obniżenia wagi norweskiego Święta Narodowego przypadającego 17 maja. Finalnie Carl XIV Johan doprowadził w 1828 roku do uznania święta za nielegalne wydarzenie co ugruntowało negatywny stosunek Norwegów do monarchy. Wieczorem 17 maja 1829 roku doszło do Bitwy na placu - Torvslaget - starć norweskich demonstrantów chcących świętować święto narodowe - z siłami Zjednoczonych Królestw Szwecji i Norwegii. Interwencja policji i żołnierzy wywołała oburzenie społeczne w Norwegii i zmusiła Carl XIV Johana do zniesienia zakazu.
W Szwecji król koncentrował w swoich dłoniach większą władzę, jednak jego konserwatywne, niemal autokratyczne poglądy i poczynania spotykały się ze sprzeciwem społeczeństwa. W latach '30 XIX wieku pojawiły się nawet głosy chcące doprowadzić monarchę do abdykacji. Król jednak utrzymał władzę do swojej śmierci i uznaje się, że przynajmniej w niewielkim stopniu odzyskał szacunek Szwedów. Jesienią 1843 roku zachorował, wyzdrowiawszy miesiąc później nadal nie czuł się najlepiej. W ostatnich miesiącach swojego panowania premier Björnstjern kontrolował rząd, podczas gdy jedyny syn i następca tronu, książę Oscar kontrolował poczynania królestwa jako regent. Dokładnie w swoje 81 urodziny, 26 stycznia 1844 roku został znaleziony nieprzytomny w swoich komnatach, po przeprowadzeniu badań okazało się, że doznał udaru, którego skutki były nieodwracalne. Zmarł dwa miesiące później, 8 marca 1844 roku na Zamku Królewskim w Sztokholmie. Został pochowany w kościele Riddarholmen, gdzie spoczywają monarchowie z poprzednich dynastii, jak również następcy Carla XIV Johana z dynastii Bernadotte.
|
| Photo: SVEN LINDWALL / expressen,se |
Jak wczoraj podały szwedzkie media, król zakupił kawałek ziemi na Olandii, bezpośrednio sąsiadujący z ziemią przynależącą już do Pałacu Solliden. W pierwszym kwartale tego roku monarcha dokonał zakupu 22 718 metrów kwadratowych ziemi prywatnie jako Carl Gustaf Folke Hubertus. Za ziemię miał zapłacić 685 000 SEK (czyli nieco ponad 300 tysięcy złotych). Jest to obszar o szerokości około 30 metrów, który rozciąga się wzdłuż południowej granicy Solliden.
Media spekulowały, że na tej ziemi król będzie chciał wybudować nowy dom z którego korzystaliby Sofia i Carl Philip z dziećmi oraz księżniczka Madeleine z rodziną. Jednak rzeczniczka dworu jednoznacznie zaprzeczyła tym doniesieniom informując, że ziemia pozostanie w naturalnym stanie i będzie wykorzystywana jako pastwisko.
Solliden jest letnią rezydencją rodziny królewskiej od 115 lat i jest również pałacem będącym prywatną własnością króla. Reszta rezydencji w tym Zamek Królewski, Pałac Drottninghom czy Pałac Haga należą do państwa, które umożliwia im zamieszkiwanie rezydencji. Król odziedziczył Solliden po swoim pradziadku, królu Gustafie V w wieku czterech lat. Obecnie letnie wakacje spędza tam już szóste pokolenie królewskiej rodziny, które stanowią królewskie wnuki.
Na terenie całej rezydencji znajduje się Pałac Solliden, Villa Skönviken - letni dom księżniczki Victorii i księcia Daniela oraz sekretny domek na wodą - Båthuset i Kavaljershuset. Kavaljerhuset to dawny domek dla personelu, jego budowa została zakończona na cztery lata przed zakończeniem prac nad Pałacem Solliden. Na przestrzeni lat Kavaljerhuset był wykorzystywany jako dom na gości, przed ślubami zatrzymywali się tam Daniel, Chris i Sofia. Obecnie w wakacje zatrzymują się Sofia i Carl Philip z synami oraz Madeleine i Christopher z trójką swoich dzieci.
Båthuset to jedno z mniejszych zabudowań. Ze względu na blokady drogowe trudno jest zbliżyć się nawet od strony wody. Tutaj rodzina spędza czas, gdy okolice Pałacu Solliden i park są pełne turystów (przez całe wakacje można odwiedzać Solliden). Wokół przystani znajdują się duże tarasy, a w małym porcie zacumowane są łodzie rodziny. Villa Skönviken to jednopiętrowy dom należący do księżniczki Victorii i księcia Daniela. Jego budowa została zakończona w 2013 roku.
Na koniec warto wspomnieć o Honsgarden - królewskiej fermie drobiu. Tam najwięcej czasu spędza para królewska z wnukami. Zaczynamy od kurczaków, potem przechodzimy do koni i z powrotem. Dzieci to uwielbiają. Potem król zwykle zakłada sieci (rybackie) z Estelle, opowiadała królowa Silvia. Na terenie znajduje się także sad i ogród warzywny o który w lecie dbają król i królowa. Wiadomo, że pałac zatrudnia dwóch kucharzy, jednak częściej otrzymują wolne niż można byłoby się spodziewać. Podczas wakacji najczęściej gotują samodzielnie, nawet król. Monarcha przygotowuje obiad najczęściej po łowieniu ryb, sam oczyszcza złowione okazy i następnie gotuje obiad.
 |
| Księżniczka Estelle i Książę Oscar przed srebrnym tronem, wykonanym w 1650 roku. / Foto: Sarah Friberg / Kungl. Hovstaterna |
Tak jak na większości dworów królewskich ceremonia koronacji, inauguracji czy intronizacji ewoluowała na przestrzeni wieków. Od ceremonii w katedrze w Uppsali bo sztokholmski Storkyrkan i finalnie salę tronową w Sztokholmie. Obecnie ceremonia ma charakter świeci, co wyraźnie kontrastuje z ceremoniami w przeszłości. Podczas uroczystego posiedzenia w Sali Tronowej Zamku Królewskiego nowy monarcha składa przysięgę przez rządem i narodem, co jest bardzo skromną ceremonią inauguracji. Na początku XX wieku zrezygnowano z pompatycznej ceremonii koronacji, a nowy format uroczystości miał odpowiadać nowej formie monarchii.
Na początku należy zaznaczyć, że intronizacja (lub określna inaczej jako ceremonia zaprzysiężenia) jest zupełnie inna od koronacji. Koronacja to ceremonia, podczas której monarcha otrzymuje władzę królewską, między innymi poprzez nałożenie na głowę korony. Z kolei ceremonia zaprzysiężenia odbywa się w ciągu kilku dni od śmierci monarchy i jest raczej ponurym wydarzeniem podczas którego monarcha składa przysięgę. Koronacja odbywa się zwykle kilka miesięcy później, dla przykładu Elżbieta II została koronowana 2 czerwca 1953 roku, a jej ojciec zmarł ponad rok wcześniej, 6 lutego 1952 roku. Królowa Elżbieta faktycznie stała się monarchinią w chwili śmierci ojca jeszcze w Afryce.
Koronacje, w przeciwieństwie do ceremonii zaprzysiężenia są ważnym wydarzeniem międzynarodowym, w którym uczestniczy wielu szefów państw i są radosną ceremonią dla społeczeństwa. Koronacja nie jest już jednak praktykowana w Europie, z wyjątkiem Wielkiej Brytanii. W przeszłości, w większości krajów Europy, nowi monarchowie składali przysięgę przed tzw. Tajną Radą co miało charakter poufny, po czym kilka miesięcy później odbywała się uroczysta koronacja. Obecnie ceremonia złożenia przysięgi jest w większości krajów jedyną formą inauguracji i ma charakter publiczny. Dla przykładu poprzedni król Hiszpanii złożył przysięgę w dniu śmierci generała Franco, w innych krajach najczęściej odbywa się to kilka dni później. Najlepszym przykładem co do tego jest Szwecja, gdzie na początku XX wieku zrezygnowano z koronacji. Ceremonii złożenia przysięgi nadano nowego, bardziej formalnego charakteru. Obecnie podczas tej uroczystości ogłaszane są tytuły, motto, a monarcha wygłasza orędzie do narodu.
Koronacje i inauguracje w Szwecji na przestrzeni wieków
W XIII i XIV wieku koronacje szwedzkich monarchów odbywały się w różnych zakątkach Szwecji, dopiero w drugiej połowie XV wieku na miejsce ceremonii wybrano katedrę w Uppsala. Wybór nie był przypadkowy Uppsala uchodziło wówczas za kolebkę szwedzkiego kościoła. Z czasem obok katedry Uppsala na miejsce koronacji zaczęto wybierać katedrę Storkyrkan w Sztokholmie (obecnie miejsce ślubów następców tronu i monarchów). Z drobnymi wyjątkami koronacje kolejnych szwedzkich monarchów odbywały się w Sztokholmie bądź Uppsala.
Rola koronacji w Szwecji uległa zmianie na początku XX wieku wraz ze wstąpieniem na tron króla Gustafa V w 1907 roku. Z własnej inicjatywy zapowiedział, że nie zostanie koronowany na szwedzkiego monarchę i nie założy insygniów królewskich. Zamiast tego monarcha złożył przysięgę przed narodem obiecując poświęcenie swojego życia krajowi. Król Gustaf V był ostatnim monarchą w Szwecji z otwartą władzą polityczną, a jego panowanie naznaczone jest daleko idącymi zmianami społecznymi, wynalazkami technologicznymi i nowymi odkryciami naukowymi, które stworzyły całkowicie odmienny światopogląd i rolę monarchy. Z kolei za panowania jego syna, Gustafa VI Adolfa, trwały prace nad nowym instrumentem rządowym, który miałby zastąpić konstytucję z 1809 roku i wprowadzić reformy zgodne z duchem czasu. Wśród reform, do których dążyli Szwedzi, było zastąpienie monarchii lub przynajmniej pewne umiarkowanie postanowień starej konstytucji, które odebrałoby monarchom wpływ na władzę i sprawowanie faktycznych rządów. Niedługo przed śmiercią Gustaf Adolf zatwierdził nową konstytucję, która pozbawiła monarchię wszelkich funkcji politycznych. Nowy dokument wszedł w życie w 1975 r., dwa lata po śmierci Gustafa Adolfa i stworzył z jego wnuka, Carla XVI Gustafa, ceremonialnego figuranta, bez żadnej istotnej roli w rządzeniu. Przed 1975 rokiem król formalnie mianował premiera, choć w praktyce prawie zawsze był liderem partii większościowej lub koalicji w Riksdagu. Od momentu przyjęcia obecnego instrumentu przyszły premier jest nominowany przez przewodniczącego Riksdagu. Ponadto ustawy uchwalane przez Riksdag nie wymagają już zgody królewskiej, aby stały się prawem.
Nowa rola monarchii i monarchy odbiła się również na ceremonii intronizacji, chociaż zmiany nie obowiązywały jeszcze w dniu inauguracji Carla XVI Gustafa w 1973 roku król postanowił, że będzie to skromna ceremonia, a on sam jako pierwszy w historii kraju zdecydował się na przyjęcie tytułu króla Szwecji, a nie z Bożej Łaski króla Szwecji, Gotów i Wendów, jak wszyscy jego poprzednicy. Król podobnie jak jego dziadek i pradziadek zrezygnował również z faktycznej ceremonii koronacji - nałożenia insygniów królewskich i chociaż jest panującym monarchą nigdy na swojej głowie nie miał korony.
Ceremonia jego intronizacji odbyła się w Sali Tronowej Zamku Królewskiego na cztery dni po śmierci króla Gustafa VI Adolfa. Wówczas nadal trwała żałoba po śmierci monarchy i goście oraz rodzina wystąpili w skromnych strojach żałobnych. Podczas ceremonii król siedział na 300-letnim srebrnym tronie wyłożonym królewskim futrem z gronostajów, którego jednak nie nałożył po złożeniu przysięgi. Po prawej stronie monarchy znajdowała się korona, a po lewej wyeksponowano berło. Podczas ceremonii król wygłosił orędzie do narodu, któremu na żywo przysłuchiwali się członkowie szwedzkiego parlamentu: Dołożę wszelkich starań, aby móc odpowiedzieć na ciężar wymagań, które spadają na monarchę w dzisiejszych czasach. Mój dziadek, podziwiany i ukochany, stał się symbolem współczesnej monarchii. Jestem zdecydowany pójść za jego przykładem. Monarcha ogłosił również swoje motto Dla Szwecji z czasem, które definiuje jego wizję panowania.
Uroczystą ceremonię poprzedziło złożenie przysięgi przed rządem i premierem w Sali Rad na Zamku Królewskim. Król powtarzał słowa przysięgi za ministrem sprawiedliwości Lennartem Geijer. Po zakończeniu uroczystości monarcha i członkowie rządu przeszli do Sali Tronowej, gdzie monarcha wygłosił orędzie. Po tym król pojawił się na tarasie Zamku Królewskiego na Lejonbacken, aby pozdrowić Szwedów.
Wszystko wskazuje na to, że ceremonia intronizacji księżniczki Victorii w przyszłości będzie miała dokładnie taki sam charakter. Ceremonia odbędzie się prawdopodobnie już kilka dni po śmierci króla, jeszcze w okresie żałoby. Możliwe, że poprzedziło ją Te Deum - nabożeństwo dziękczynnego podczas, którego Victoria przyjęłaby błogosławieństwo (w 1973 roku odprawianie Te Deum nie było jeszcze tak bardzo praktykowane, obecnie towarzyszy niemal wszystkim uroczystościom na dworze). Następnie powinno mieć miejsce skromne spotkanie z rządem i złożenie przysięgi zakończone uroczystością w Sali Tronowej i orędziem nowego monarchy. Nie zapominajmy, że w momencie intronizacji król był kawalerem, tak więc ceremonia Victorii jako mężatki i matki może być zorganizowana inaczej, tak aby mąż i przede wszystkim następczyni tronu zajęli odpowiednie im miejsca. Prawdopodobnie podczas pojawienia się na tarasie członek rodziny królewskiej zaintonuje owacje na cześć monarchini (słynne szwedzkie Hurra!) - coś takiego miało miejsce w dniu inauguracji Gustafa VI Adolfa. Możliwe, że Victoria znana z bliskości ze społeczeństwem (wygłosiła nawet krótkie przemówienie w dniu swojego ślubu z Lejonbacken) postanowi wygłosić kilka zdań. Prawdopodobne jest również odegranie hymnu narodowego. Miejmy jednak nadzieję, że na taką ceremonię przyjdzie nam jeszcze poczekać.
Warto dodać, że księżniczka Victoria przeszła już próbę w dniu swoich 18 urodzin, kiedy wygłosiła swoje pierwsze przemówienie w Sali Tronowej Zamku Królewskiego.
W różnych krajach ceremonię intronizacji różnią się od siebie. Najbardziej doniosły charakter intronizacje mają w Niderlanadach, taką ceremonię mogliśmy śledzić w 2013 roku. Zmianom na tronach Hiszpanii i Belgii w ostatnich latach również towarzyszyły bardzo skromne uroczystości. Z kolei w Norwegii świecką ceremonię intronizacji poprzedza błogosławieństwo monarchy w katedrze i uroczyste nabożeństwo.
 |
| tumblr |
Ostatnią dynastią, przed rodem Bernadotte, panującą w Szwecji od 1751 rokubyła dynasta Oldenburgów z linii Holstein-Gottorp panowali. Dynastia ta pochodzi z Niemiec i panowała w Oldenburgu, księstwach Holsztynu (niem. Holstein) oraz krajach skandynawskich Danii, Norwegii i Szwecji. Boczne linie panowały także w Rosji (dynastia Romanowów) oraz w Grecji. Warto zaznaczyć, że przedstawicielem tej dynastii jest książę Edyburga, Philip.
 |
| By Own work This vector image includes elements that have been taken or adapted from this file: Meuble lion.svg (by Badeu).This vector image includes elements that have been taken or adapted from this file: Meuble héraldique Tête (lion).svg (by Syryatsu).This vector image includes elements that have been taken or adapted from this file: Blason ville fr Brain-sur-Allonnes (Maine-et-Loire).svg (by Bruno Valette).This vector image includes elements that have been taken or adapted from this file: Heraldique meuble lion passant.svg (by S@m).This vector image includes elements that have been taken or adapted from this file: Coat of arms of Vasa kings of Poland.svg (by Avalokitesvara).This vector image includes elements that have been taken or adapted from this file: Herb Łabędź.svg (by Bastianow)., CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=10860181 |
Założycielem rodu Oldenburgów był Egilmar I urodzony około 1040 roku. Był on pierwszym hrabią Oldenburga i panował od ok. 1091 roku do 1108 roku. Zgodnie z zapisami Alberta ze Stade (niemieckiego mnicha) poślubił Rixę (zwaną także Rikissa i Richenza) córkę szlachcianki ze Szwabii - Idę. Zgodnie z zapisami mnicha matka Idy była siostrą papieża Leona IX, a ojciec bratem cesarza Henryka III. Rixa twierdziła, że jej mąż Egilmar był potomkiem Wittekinda znanego obrońcy Saksonów i głównego przeciwnika Karola Wielkiego podczas wojen saksońskich w latach 777–785, ale badacze nigdy tego nie udowodnili. Następcą Elimara został następnie jego syn Elimar II.
Potomkowie Elimara z linii głównej zasiedli później na tronach Danii i Norwegii. Hrabia Christian VI został królem Danii i Norwegii w 1448 roku przyjmując imię Christina I. Hrabstwo Oldenburga przejął jego młodszy brat Gerhard VI (zm. 1500), a linia wywodząca się od niego wygasła w 1667 r. Warto zaznaczyć, że główna linia Oldenburgów, a dokładnie potomkowie króla Christina I panowali w Szwecji w latach 1487 - 1521. Ostatecznie tracąc tron na rzecz Wazów. W 1814 r. utracili również Norwegię na rzecz Szwecji. Główna linia Oldenburgów wygasła w 1863 r. na królu Frederiku VII, a tron duński przeszedł na młodszą linię dynastii Holstein-Sonderburg-Glücksburg.
W 1743 roku Adolf Frederick z linii Holstein-Gottorp został wybrany na księcia szwedzkiego jako szwedzkie ustępstwo na rzecz Rosji, co było strategią osiągnięcia akceptowalnego pokoju po katastrofalnej wojnie w tym samym roku. Został koronowany na króla Szwecji w 1751 roku. (przyp. Ta młodsza linia dynastii Oldenburgów wywodzi się od Adolfa (zm. 1586), młodszego brata króla Chrystiana II. Jej nazwa pochodzi od zamku Gottorp).
 |
| By Carl Frederik von Breda - Rojalist, Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=69368 |
W Szwecji panowało czterech królów z linii Holstein-Gottorp. Po królu Adolfie Frederiku na szwedzkim tronie zasiadł jego najstarszy syn Gustaf III. Co ciekawe jego prababka wywodziła się z rodu Wazów, a Gustaf chcąc podkreślić swoją przynależność i pokrewieństwo do Wazów nalegał na zmianę nazwy dynastii na Dom Królewski Wazów, jednak rząd nigdy nie wyraził na to zgody. Syn Gustafa III, Gustaf IV Adolf był królem Szwecji od 1792 r. aż do 1809 r., kiedy to został obalony w wyniku zamachu stanu. Był także ostatnim szwedzkim monarchą, który był władcą Finlandii. Nieudolne i niekonsekwentne przywództwo Gustafa Adolfa w dyplomacji i na wojnie przyspieszyło jego deportację poprzez spisek oficerów armii i obsadzenie na tronie jego młodszego brata. Carl XIII został regentem Szwecji po obaleniu Gustafa Adolfa, a następnie członkowie parlamentu wybrali go na króla. Kiedy obejmował tron miał 60 lat i nie cieszył się najlepszym zdrowiem, a co najgorsze nie zapewnił Szwecji dziedzica. Co prawda z małżeństwa ze swoją kuzynką Hedvig doczekał się dwójki dzieci, jednak zmarły w niemowlęctwie. Lovisa Hedvig urodziła się martwa, a jej brat Carl Adolf, książę Värmland, żył zaledwie sześć dni. Jego jedynym potomkiem był nieślubny syn Carl Löwenhielm, szwedzki polityk, wojskowy i dyplomata. Ze względu na brak prawowitych potomków król w porozumieniu z rządem zdecydował się adoptować duńskiego księcia Christiana Augusta, który po sfinalizowaniu adopcji przyjął imię Carl August. Niestety zmarł zaledwie kilka miesięcy po przybyciu do Szwecji. Ostatecznie wybór padł na generała napoleońskiego, Jeana Babtiste Bernadotte. Nowy następca tronu został regentem zaraz po dotarciu do Szwecji w 1810 roku. Stan króla Carl XIII pogarszał się z każdym rokiem, szczególnie po 1812 roku. Ostatecznie monarcha stał się niemym świadkiem rządowych narad, którym przewodniczył następca tronu. Jean Babtiste Bernadotte został królem Szwecji w 1818 roku, tym samym dając początek panującej do dziś dynastii Bernadotte.
Żródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Elimar_I,_Count_of_Oldenburg#cite_note-2
https://en.wikipedia.org/wiki/Counts,_dukes_and_grand_dukes_of_Oldenburg#Counts_of_Oldenburg
http://archive.is/20130502175517/http://historiska-personer.nu/min-s/p2d48cc94.html
https://www.historiesajten.se/visainfo.asp?id=51
W otoczeniu królewskiej rodziny podczas oficjalnych okazji i wyjść regularnie pojawiają się tak zwani adiutanci ordynansowi. Są to żołnierze pomocniczy w stopniu oficerskim asystujący najwyższym oficerom, bądź w przypadku rodziny królewskiej jej członkom. Co ciekawe w przypadku rodziny królewskiej jest to praca stała, a adiutanci zostają u boku członków rodziny królewskiej nawet dziesięć czy piętnaście lat, w przypadku innych krajów zmieniają się co dwa czy trzy lata. Adiutant jest w osobistej dyspozycji swego przełożonego podczas trwania swojej służby.
Najbardziej znaną adiutantką Victorii jest Helena Sigurdsson pomagająca księżniczce we wszystkich praktycznych sprawach. Na przykład dba o otrzymane prezenty i kwiaty. (tutaj wraz z Estelle - klik) Adiutant jest także dodatkową parą oczu i uszu oraz osobą, która utrzymuje kontakt z Säpo. Można powiedzieć, że adiutant chroni członka rodziny królewskiej bardziej niż wszyscy inni i jest osobą pierwszego kontaktu zarówno w przypadku prozaicznego potrzymania torebki czy zareagowania w przypadku zagrożenia. To dzięki adiutantom praca członków rodziny królewskiej przebiega płynnie. Jeśli samochód ma być podstawiony o piątej, to zadaniem adiutanta jest upewnienie się, że tak naprawdę będzie, mówił w wywiadzie dla Svensk Damtidning Jan Salestrand. Dla księżniczki Victorii adiutant jest również ważnym ogniwem, kiedy ma się komunikować ze światem zewnętrznym. Jan Salestrand opowiada o rozmowie odbytej wieczorem przed kolacją w Ratuszu, kiedy to zadzwonił do niego adiutant Następczyni Tronu: Księżniczka chciała wiedzieć, kto będzie siedział przy jej stole podczas kolacji, żeby mogła się przygotować. Chciała też zdjęcia tych ludzi.
Książę Carl Philip ma dwóch adiutantów. Wspierają księcia w ciągu roku, gdy ma on oficjalne zadania. Księżna Sofia również korzysta z ich pomocy. Carl Philip i Sofia w przeciwieństwie do króla i Następczyni Tronu korzystają z ich pomocy tylko przy okazji oficjalnych zobowiązań. Z kolei król i księżniczka Victoria mają swoich adiutantów zawsze przy sobie, o każdej porze dnia. Innym szczególnym i nieco fascynującym szczegółem jest to, że adiutant nie spotyka się ze swoją rodziną w miesiącu, w którym służy (w przypadku Następczyni Tronu często zdarza się, że w trakcie służby mieszka w Pałacu Haga). Może się zdarzyć, że adiutant musi być zawsze dostępny, mówi Salestrand, ale jednocześnie zauważa, że Następczyni Tronu jest wyrozumiałym szefem. Jeśli nie ma oficjalnych zobowiązań i jest tylko w domu, w Pałacu Haga, adiutant może wrócić do swojego domu.
Księżna Sofia nie ma własnego adiutanta ani lady-in-waiting. Po ślubie, kiedy nadal uczyła się roli księżnej często towarzyszyła jej jedna z najlepiej doświadczonych lady-in-waiting królowej, obecnie podczas wyjść księżnej towarzyszy jej najczęściej jeden z dwóch adiutantów księcia Carla Philipa. Nieupublicznione jest jednak, kto na co dzień organizuje kalendarz księżnej. Księżniczka Madeleine nie ma przydzielonych żadnych adiutantów czy lady-in-waiting. Kiedy koniczna jest jej pomoc przy okazji oficjalnych zobowiązań oddelegowany zostaje jeden z pracowników pary królewskiej. Księżna wraz z adiutantem męża - klik.
Połączenie szwedzkich projektów z francuską realizacją dało niesamowity efekt. Najlepszym tego przykładem jest Galeria Karola XI. W tamtych czasach pełniła ona funkcję promenady i była miejscem do prowadzenia konwersacji. Teraz pełni zupełnie inną funkcję i odbywają się w niej państwowe bankiety. Przy 44 metrowym stole może zasiąść do 160 gości. Na początku lat 30. XVIII wieku do Szwecji sprowadzono Carla Harlemana, artystę szwedzkiego pochodzenia, który kształcił się we Włoszech i Francji. Wraz z Tessinem doszedł do wniosku, że wystrój wnętrz, którym miał się zająć powinien zostać wykonany przez włoskich i francuskich artystów, aby odzwierciedlał wysoki prestiż i poziom. Tak też się stało.
Obok możemy znaleźć wyżej już wspomnianą Galerię Karola XI, a na końcu salę balową, bardziej znaną jako Vita Havet "Morze Białe". Tam odbyła się chociażby kolacja weselna księcia Carla Philipa i księżnej Sofii, a przed laty króla Karola Gustawa i królowej Silvii. Tam też pięć lat wcześnie goście tańczyli podczas wesela księżniczki Victorii i księcia Daniela. Vita Havet jest trzecim, największym, co do wielkości, pomieszczeniem na Zamku.
Kierując się w prawo od Slottsbacken dojdziemy do Katedry, a skręcając w prawo zobaczymy zewnętrzny dziedziniec. Tam król co roku świętuje swoje urodziny, a księżniczka Victoria imieniny.
1. Kasa biletowa, informacja turystyczna
2. Sklep z pamiątkami
3. Apartamenty królewskie
4. Straże (zmiana warty)
5. Muzeum twierdzy Trzech Koron
6. Muzeum antyków
7. Zbrojownia
8. Kaplica królewska
10. Skarbiec królewski
Przy okazji wizyty na zamku warto zobaczyć zmianę warty. Ceremonia odbywa się w wyznaczonych godzinach, przed głównym wejściem. Szczególna oprawa towarzyszy temu wydarzeniu podczas świąt narodowych oraz w rocznicę urodzin króla (30 kwietnia).
Kiedy?
Od maja do sierpnia - codziennie (12:15), niedziele (13:00)
Kwiecień, wrzesień, październik - środy i soboty (12:15), niedziele (13:15)
Od listopada do marca - środy i soboty (12:00), niedziele (13:00)
Zamek Królewski jest otwarty dla zwiedzających (z wyjątkiem dni, kiedy odbywają się uroczystości oraz w czasie Świąt Wielkanocy i Bożego Narodzenia).
Godziny otwarcia:
Od 2 stycznia do 14 maja, oraz od 15 września do 31 grudnia, od wtorku do niedzieli 10.00 – 16.00. Od 15 maja do 14 września, czyli latem, w sezonie turystycznym, codziennie 10.00 – 17.00.
Bilety:
dorośli 150 kr,
dzieci od lat 7 do 17 i studenci (liczą się międzynarodowe legitymacje studenckie z całego świata)
75 kr.
Dzieci do 7 roku życia wejście za darmo.
Bilet obejmuje wszystkie możliwe do zwiedzenia sale w Zamku. Oczywiście Stockholm Card upoważnia do bezpłatnego wejścia.
Pałac Drottningholm od 1981 roku dom rodziny królewskiej. Rezydencja położona jest na przedmieściach Sztokholmu, na brzegu wyspy Lovön, w gminie Ekerö. Swoją nazwę zawdzięcza naszej rodaczce, Katarzynie Jagiellonce (biografię monarchini znajdziecie tutaj - KLIK). W XVI wieku Król Jan III Waza zlecił budowę tego Pałacu, który miał stanowić prezent dla jego żony, Katarzyny. Na jej cześć nazwano go Drottningholm - Wyspa Królowej.
 |
| Google Images |
Wreszcie w 1772 roku pałac został wykupiony przez państwo, tym samym stając się domem króla Gustawa III. Do dnia dzisiejszego Pałac otacza wielki, romantyczny park angielski i ogród francuski, które powstały w tamtym czasie. Przez kolejne lata Pałac pozostawał domem wielu monarchów. Następnie Zamek Królewski w centrum Sztokholmu stał się domem panujących monarchów, a Pałac Drottningholm jedynie rezydencją zimową w której Święta Bożego Narodzenia spędzali członkowie rodziny królewskiej. W 1981 roku król Karol Gustaw i królowa Silvia wraz z dwójką swoich dzieci przeprowadzili się z Zamku Królewskiego do Drottningholm. Rok późnej w jednym z pokoi Pałacu przyszła na świat księżniczka Madeleine. Od ponad 30 lat rodzina królewska zajmuje lewe skrzydło Pałacu. Dużą część rezydencji i ogrody można zwiedzać przez niemal cały rok.W 1991 roku Pałac Drottningholm został wpisany na listę Światowego dziedzictwa UNESCO.
Myślę, że w tym momencie warto na kilka chwil przerwać lekturę i zajrzeć do imponujących wnętrz Pałacu: sypialni królowej Jadwigi Eleonory - KLIK, równie imponującej sali znanej jako Hall of State - KLIK, imponującej biblioteki królowej Lovisy, o której wcześniej wspominałam - KLIK. Dzięki tym grafikom możemy poczuć niesamowity klimat Pałacu.
 |
| http://godsochgardar.se |
Jeśli już to zrobiliście dołączmy do samego króla w wycieczce po Pałacu. Razem z monarchią zwiedzimy sale, które może zobaczyć każdy turysta zwiedzający Pałac. Sama rezydencja składa się ze 192 pokoi i kuchni. Para królewska zajmuje skrzydło lewe od południa. W domku sąsiadującym z Pałacem mieszkała księżniczka Victoria, a teraz tamtejszy apartament zajmuje książę Carl Philip z żoną i synkiem.
 |
| http://godsochgardar.se |
Sala Hall of State z ręcznie tkanymi gobelinami z XVI wieku. Tutaj król Karol Gustaw jeździł z synkiem, Carlem Philipem, zabawkowym samochodem w czasie długich jesiennych i zimowych wieczorów. Możliwe, że właśnie w tej sali król zaraził swojego jedynego syna pasją do samochodów. Monarcha zdradził, że rysy na podłodze tej sali nie są znamionami historii. Stały się one częścią "wystroju" dopiero w latach '80 kiedy mały Lippi (Carl Philip) wraz ze swoim tatą bawiło się tam jeżdżąc zabawkowymi samochodami i gokartami (jeśli pewnego dnia zwiedzając Pałac zobaczycie turystykę fotografującą podłogę to będę z całą pewnością ja! ;)). Król wspominał, że sam spędzając z mamą i siostrami zimy w Drottningholm jeździł po imponujących salach zarowno rowerami jak i gokartami. Późnej pozwalał na to również swoim dzieciom, może już niedługo będą to robić również jego wnuki? Warto wspomnieć, że raz do roku, 23 grudnia, granica pomiędzy prywatnym apartamentem a częścią ogólnodostępną Pałacu zostaje zatarta. Wszystko to dla królowej, która tego dnia świętuje swoje urodziny. Każdego roku król sam wybiera salę (co roku inną) w której wraz z dziećmi organizuje przyjęcie niespodziankę dla żony. Jednego roku była to Galeria Karola XI, innego razu... kuchnia, a jeszcze innego razu (królowa lubi sprawdzać gdzie odbędzie się przyjęcie) król postanowił naprawdę zaskoczyć żonę i zorganizował jej urodzinową kolację w jadalni dla służby! Wróćmy jednak do zwiedzania Pałacu.
 |
| http://godsochgardar.se |
Z lewej, tak zwany pokój królowej. Najważniejszym elementem sali jest biurko z 1770 roku projektu Georga Haupt. Z prawej Galeria Karola XI.
 |
| http://godsochgardar.se |
Z lewej szafa Nilsa Pettera Stenströms z 1781 roku. Z prawej król przegląda "Prace okresowe" z 1749 roku.
 |
| http://godsochgardar.se |
 |
| http://godsochgardar.se |
W drodze powrotnej zahaczamy ponownie o Bibliotekę królowej Lovisy, która przewijała sie w poście już nie raz. Zaglądając do niej należy zwrócić uwagę na historyczną szkatułę z mapą z 1784 roku. Pomieszczenie to uznawane jest za najpiękniejsze w całym Pałacu.
Ogród od setek lat zachwyca zwiedzających licznymi fontannami, klombami, rzeźbami i posągami oraz żywopłotami układającymi się w labirynt. Bliżej ogrodom można przyjrzeć się odbywających wirtualny spacer. Grafikę z 2005 roku, można zobaczyć tutaj - KLIK, za darmo można również pobrać aplikację na androida, która oferuje spacer po ogrodach Drottningholm - KLIK
Każdego lata w teatrze dworskim grane są sztuki z XVII i XVIII wieku, zawsze odtwarzane z pietyzmem i szczegółami, by wyglądały tak jak przed wiekami. Przez cały rok działa za to muzeum, gdzie możemy zobaczyć jak kiedyś wyglądał teatr dworski. Po raz kolejny odsyłam Was do grafik że strony Virtual Sweden, które zdecydowanie najlepiej oddają wnętrza Pałacu, ogrodów i budynków na terenie rezydencji - KLIK.
Social Icons